Al Fadimem Türküsünün Bilinmeyen Gerçekleri Gün Yüzüne Çıktı
Afyonkarahisar’ın İscehisar ve Bayat ilçelerine bağlı köylerinde yıllardır dilden dile dolaşan, hüzünlü bir aşk hikayesini anlatan ‘Al Fadimem’ türküsünün derinliklerine inen önemli bir araştırma projesi tamamlandı. Bu proje, yüzyıllardır süregelen bu duygusal mirasın kökenlerini ve ilk halini gün ışığına çıkarmayı hedefledi.
Genç Bir Araştırmacının Tarihe Dokunuşu
TÜBİTAK 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması kapsamında, İscehisar Faruk Öksüz Anadolu İmam Hatip Lisesi’nde tarih öğretmeni Faruk Karakuş danışmanlığında, 12. sınıf öğrencisi Ertuğrul Meriç Boydemir tarafından yürütülen “Sözden Ezgiye: Fadime ile Efe Kadir’in Hikâyesinin Türküsüyle Yaşayan Belleği” isimli çalışma, büyük ilgi gördü. Proje, türkünün gerçek hikayesini ve ilk notalarını birinci elden kaynaklarla belgeleyerek halk kültürüne önemli bir katkı sağladı.
Türkülerdeki Değişim ve ‘Al Fadimem’ Örneği
Halk müziğinin önemli bir parçası olan türkülerin, zamanla nasıl söz ve anlam değişimlerine uğradığını ortaya koymayı amaçlayan bu araştırma, ‘Al Fadimem’ türküsünün kahramanları Fadime Bostan ve Efe Kadir’in yakın çevresiyle yapılan derinlemesine görüşmelere dayanıyor. Bu görüşmeler, araştırmanın temelini oluşturarak türkünün orijinal bağlamını anlamamıza yardımcı oldu.
Bir Sevdanın Türküye Dönüşüm Süreci
Elde edilen bilgilere göre, Efe Kadir’in yoksulluğu ve yetim olması nedeniyle Fadime ile evlenmek için yeterli maddi imkana sahip olmaması, olayın başlangıcını oluşturmuş. Fadime’nin de gönlüyle bu kaçışa razı olmasıyla başlayan hikaye, ne yazık ki acı bir sonla karşılaşmış. O dönemde resmi kayıtların eksikliği nedeniyle Fadime’nin yaşının küçük gösterilmesi, Efe Kadir’in hapse girmesine neden olmuş. Bu zorlu süreçte Fadime ise ailesi tarafından başka biriyle evlendirilmiş. Ayrılığın derin üzüntüsüyle Efe Kadir’in hapishanede yaktığı türküler, işte bu ‘Al Fadimem’ türküsünün doğuşuna vesile olmuş.
40 Yıllık Ses Kaydı Paha Biçilmez Bir Kaynak Oldu
Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri, Efe Kadir’in kendi sesinden yaklaşık 40 yıl önce yapılmış bir ses kaydının ortaya çıkması oldu. 1985 yılında Belçika’da yaşayan oğlu Hasan Kilci’nin isteği üzerine kaydedilen bu kaset, Efe Kadir’in türkünün dört kıtasını bizzat seslendirdiğini ortaya koyuyor. Ali Kalkan, Veli Kilci ve aile bireylerinin özenle sakladığı bu kayıt, türkünün ilk ve en doğru sözlerine ulaşmada paha biçilmez birincil kaynak niteliği taşıyor.
Kayıp Kıtalara Ulaşıldı, Tarihi Değişim Gözler Önüne Serildi
Yapılan saha çalışmaları ve elde edilen kayıtlar sayesinde, günümüzde bilinen sözlerin dışında, daha önce hiç kayıt altına alınmamış ve günümüze ulaşmamış kıtalar da tespit edildi. Bu bulgular, ‘Al Fadimem’ türküsünün nesilden nesile aktarılırken geçirdiği değişimleri somut verilerle gözler önüne sererek, kültürel mirasımızın korunması ve doğru aktarılması açısından büyük önem taşıyor. haberjeti.com.tr olarak, bu değerli çalışmayı kamuoyuyla paylaşmaktan gurur duyuyoruz.
